W skrócie
Mieszkańcy Miasta i Gminy Łęczna mają prawo wiedzieć, jakie konkretne korzyści wynikają ze współpracy partnerskiej z Kowlem na Ukrainie. Samorząd powinien w pierwszej kolejności dbać o sprawy mieszkańców: bezpieczeństwo, miejsca pracy, drogi, szkoły, kulturę, sport, przedsiębiorczość i rozwój naszej gminy. Dlatego składam wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący partnerstwa Łęcznej z Kowlem, poniesionych kosztów, przekazanej pomocy, efektów współpracy oraz działań związanych z pamięcią o Polakach pomordowanych przez UPA w rejonie Kowla. Uważam, że mieszkańcy zasługują na pełną, jasną i uczciwą odpowiedź.
Samorząd powinien zaczynać od mieszkańców
Każda gmina ma wiele zadań i wyzwań. Trzeba dbać o drogi, chodniki, bezpieczeństwo, szkoły, przestrzeń publiczną, kulturę, sport, lokalną przedsiębiorczość, rozwój gospodarczy i codzienne sprawy mieszkańców. Nie wszystko zależy wyłącznie od burmistrza, bo część tematów wymaga współpracy z powiatem, województwem albo administracją rządową. Jednak dobry samorząd powinien jasno określać priorytety i koncentrować się przede wszystkim na tym, co poprawia jakość życia lokalnej społeczności.
Dla mnie ten priorytet jest prosty: po pierwsze Łęczna, po pierwsze jej mieszkańcy.
Nie oznacza to zamykania się na współpracę z innymi miastami. Nie oznacza to braku wrażliwości na sytuację za granicą. Oznacza natomiast, że każda współpraca, każdy projekt i każdy wydatek powinien być oceniany przez pryzmat realnych korzyści dla mieszkańców Gminy Łęczna.
Dlaczego pytam o współpracę z Kowlem?
Łęczna prowadzi współpracę partnerską z ukraińskim miastem Kowel, między innymi w ramach projektu dotyczącego zielonej infrastruktury. Skoro taka współpraca istnieje, mieszkańcy mają prawo wiedzieć, co konkretnie z niej wynika.
Nie wystarczą ogólne hasła o partnerstwie, wymianie doświadczeń czy współpracy transgranicznej. Potrzebne są konkretne informacje: jakie projekty zostały zrealizowane, jakie środki pozyskano, jakie koszty poniosła gmina, jakie działania przyniosły korzyści mieszkańcom, a także czy władze Łęcznej podejmowały tematy ważne z punktu widzenia polskiej pamięci historycznej.
Dlatego kieruję do Burmistrza Łęcznej wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Nie jest to gest symboliczny. To narzędzie, które ma służyć mieszkańcom i przejrzystości życia publicznego.

Jawność wydatków to podstawa zaufania
Mieszkańcy mają prawo wiedzieć, jak wydawane są środki publiczne. Dotyczy to zarówno inwestycji lokalnych, jak i pomocy zagranicznej, współpracy partnerskiej, projektów unijnych czy przekazywanego mienia.
W swoim wniosku pytam między innymi o łączną kwotę środków finansowych z budżetu Gminy Łęczna przeznaczonych od 24 lutego 2022 roku na rzecz Ukrainy lub miasta Kowel. Pytam również o pomoc rzeczową: pojazdy, sprzęt komunalny, agregaty, wyposażenie, materiały lub inne mienie, jeżeli takie zostały przekazane.
To nie są pytania przeciwko komukolwiek. To są pytania w interesie mieszkańców. Jeżeli pieniądze, sprzęt lub zasoby gminy były angażowane w określone działania, mieszkańcy powinni znać skalę, cel i efekt tych decyzji.
Transparentność nie szkodzi samorządowi. Przeciwnie, wzmacnia zaufanie. Jeżeli współpraca z Kowlem przyniosła konkretne korzyści, władze miasta powinny je jasno przedstawić. Jeżeli korzyści są niewielkie albo trudne do wykazania, mieszkańcy również powinni o tym wiedzieć.
Jakie korzyści ma z tego Łęczna?
Najważniejsze pytanie brzmi: co konkretnie mieszkańcy Łęcznej mają z partnerstwa z Kowlem?
Czy efektem są pozyskane środki zewnętrzne? Czy są to inwestycje w przestrzeń publiczną? Czy odbyła się wymiana kulturalna, edukacyjna, gospodarcza lub społeczna? Czy lokalni przedsiębiorcy, uczniowie, organizacje społeczne, instytucje kultury albo mieszkańcy realnie skorzystali na tej współpracy?
Takie pytania są normalne w dojrzałym samorządzie. Każde partnerstwo powinno być okresowo oceniane. Nie wystarczy podpisanie umowy, wspólne zdjęcia i oficjalne komunikaty. Trzeba sprawdzać efekty.
Jeżeli priorytetem ma być rozwój Łęcznej, to każda relacja partnerska powinna być podporządkowana konkretnym celom: poprawie jakości życia, pozyskiwaniu środków, wymianie doświadczeń, rozwojowi usług, edukacji, kultury, infrastruktury lub gospodarki lokalnej.
Pamięć historyczna również ma znaczenie
Współpraca z Kowlem ma także wymiar historyczny. Dlatego we wniosku pytam, czy w ramach partnerstwa władze Łęcznej podejmowały działania na rzecz upamiętnienia miejsc pochówku oraz miejsc pamięci Polaków pomordowanych przez UPA na terenach w okolicach Kowla.
Pytam również, czy Miasto Łęczna zwracało się do władz Kowla w sprawie ochrony, renowacji lub godnego utrzymania polskich miejsc pamięci i cmentarzy znajdujących się w rejonie Kowla.
To ważne, ponieważ pamięć o ofiarach Wołynia i Małopolski Wschodniej nie jest sprawą drugorzędną. Dobre relacje między narodami i samorządami powinny być budowane na prawdzie, szacunku i odpowiedzialności. Nie można mówić o partnerstwie, jeżeli pomija się tematy trudne, ale fundamentalne dla polskiej pamięci historycznej.
Po pierwsze sprawy mieszkańców
Chcę jasno powiedzieć: kiedy będę miał wpływ na kierunek rozwoju naszej gminy, zrobię wszystko, aby priorytetem były sprawy mieszkańców Łęcznej i ich rodzin.
Bezpieczeństwo. Miejsca pracy. Drogi. Szkoły. Kultura. Sport. Przedsiębiorczość. Rozwój gminy. Lepsza jakość życia. Realne inwestycje. Odpowiedzialne wydawanie publicznych pieniędzy. To są sprawy, które powinny być na pierwszym miejscu.
Dla mnie ważnym punktem odniesienia w życiu publicznym jest Prezydent Karol Nawrocki. Bliskie jest mi myślenie, że państwo i samorząd powinny służyć obywatelom, chronić pamięć historyczną i dbać o interes wspólnoty. W przypadku Łęcznej oznacza to jedno: najpierw mieszkańcy naszej gminy, ich potrzeby, ich bezpieczeństwo i ich przyszłość.
Wniosek o informację publiczną to obowiązek, nie atak
Niektórzy mogą próbować przedstawiać taki wniosek jako atak polityczny. To błędne podejście. Dostęp do informacji publicznej jest jednym z podstawowych narzędzi kontroli obywatelskiej. Mieszkańcy mają prawo pytać, a władza publiczna ma obowiązek odpowiadać.
Samorząd nie jest prywatną firmą. Budżet gminy nie jest prywatnym majątkiem burmistrza ani rady. To środki publiczne, które powinny być wydawane w sposób jawny, odpowiedzialny i uzasadniony.
Dlatego oczekuję konkretnej odpowiedzi na pytania dotyczące współpracy z Kowlem. Bez ogólników. Bez unikania tematu. Bez przerzucania odpowiedzialności.
Jakiej odpowiedzi oczekują mieszkańcy?
Mieszkańcy Łęcznej zasługują na odpowiedź prostą i konkretną. Ile pieniędzy wydano? Jakie mienie przekazano? Jakie projekty zrealizowano? Jakie środki pozyskano? Jakie korzyści odnieśli mieszkańcy? Czy poruszono temat polskich miejsc pamięci? Jakie były rezultaty współpracy?
Jeżeli odpowiedzi pokażą realne korzyści dla Łęcznej, mieszkańcy będą mogli to ocenić. Jeżeli okaże się, że koszty, zaangażowanie i symboliczne ryzyka są większe niż efekty, również trzeba będzie wyciągnąć wnioski.
Samorząd powinien działać w świetle dziennym. Tylko wtedy mieszkańcy mogą świadomie oceniać decyzje swoich władz.
FAQ
Dlaczego Andrzej Roczon złożył wniosek o informację publiczną?
Wniosek ma na celu uzyskanie konkretnych informacji o współpracy partnerskiej Łęcznej z Kowlem, kosztach poniesionych przez gminę, przekazanej pomocy, efektach projektów oraz działaniach dotyczących polskich miejsc pamięci w rejonie Kowla.
Czy pytania o Kowel są wymierzone przeciwko Ukrainie?
Nie. Pytania dotyczą decyzji władz samorządowych Łęcznej, wykorzystania środków publicznych oraz realnych korzyści dla mieszkańców. To kwestia jawności, odpowiedzialności i interesu lokalnej wspólnoty.
Jakie sprawy powinny być priorytetem dla Łęcznej?
Priorytetem powinny być bezpieczeństwo mieszkańców, miejsca pracy, rozwój gospodarczy, drogi, szkoły, kultura, sport, przedsiębiorczość, jakość życia i odpowiedzialne gospodarowanie budżetem gminy.
Czym jest informacja publiczna?
Informacja publiczna to informacja dotycząca spraw publicznych, w tym działań organów władzy, wydatkowania środków publicznych, umów, projektów i decyzji podejmowanych przez instytucje publiczne.
Czy urząd musi odpowiedzieć na taki wniosek?
Tak. Organ publiczny powinien udostępnić informację bez zbędnej zwłoki, w terminie przewidzianym ustawą o dostępie do informacji publicznej, chyba że występują ustawowe ograniczenia.
Dlaczego w tym temacie pojawia się pamięć o Wołyniu?
Ponieważ współpraca z Kowlem ma również wymiar symboliczny i historyczny. Andrzej Roczon pyta, czy w ramach partnerstwa podejmowano działania dotyczące ochrony i upamiętnienia polskich miejsc pamięci w rejonie Kowla.
Podsumowanie
Moim celem jest jasne postawienie sprawy: po pierwsze Łęczna, po pierwsze jej mieszkańcy. Każde partnerstwo, każdy projekt i każdy wydatek powinien być oceniany przez pryzmat korzyści dla lokalnej wspólnoty.
Dlatego pytam o konkrety. Ile kosztowała współpraca z Kowlem? Co otrzymali mieszkańcy Łęcznej? Jakie projekty zrealizowano? Czy zadbano o polskie miejsca pamięci? Jakie są wymierne efekty tej relacji?
Mieszkańcy mają prawo znać odpowiedzi. A władze miasta mają obowiązek ich udzielić.